شکوفه های زیتون/ فاطمه کاظمی تکلیمی- مثلی هست که می گوید؛ تنها چیزی که هیچ آدمی خود را از آن بی بهره نمی داند، عقل است!

و البته باید افزود به آن، فرهنگ و کلاس را…

با فرض صحت این مثل تآمل برانگیز، سلسله مقالات پیش رو صرفا جهت مرور بر داشته هایمان و شکر خالق متعال است!

اما فرهنگ چیست؟

شاید هیچ واژه ای به اندازه فرهنگ، در حوزه علوم اجتماعی دارای تعاریف گوناگون نبوده است. در یک تعریف، فرهنگ مجموعه منسجمی است از ابزار و وسایل و اجناس مصرفی، منشورها و قوانین اساسی برای گروه های گوناگون اجتماعی، اندیشه ها، پیشه ها، باورها و آداب و رسوم.

در تعریفی دیگر فرهنگ عبارت است از خصوصیات روحی و عقلی، باورها، جهان بینی ها، خصلت ها، مهارت ها، اخلاق، رسوم، ارزش ها و اعتقادات مذهبی، رفتار و راه و رسم زندگی، علوم، هنر و مجموعه نظام های نمادین که از نسلی به نسل دیگر به عنوان میراثی اجتماعی انتقال می یابد.

لذا هیچ بشری بدون فرهنگ زیست نمی کند، بلکه نوع فرهنگ اوست که شخصیت و رفتار و منش و تفکر او را تشکیل می دهد.

نکته اساسی ای که در مقوله فرهنگ مهم است، مفهوم اکتساب است. این گونه که فرهنگ با هر تعریف و تعبیری امری غریزی نبوده و اکتسابی است و هر گروه و جامعه ای ولو این که توسط جوامع بزرگ تر و گاه مترقی تر، بی فرهنگ قلمداد شوند، دارای فرهنگ خاص خود هستند.

در مقابل، واژه کلاس وجود داردکه در فرهنگ فارسی معین به معنای ؛ درجه و مرتبه- اتاق درس- سال تحصیلی- و طبقه اجتماعی آمده است و در اصطلاح عرفی با کلاسی به معنای بلند مرتبه بودن، شیک بودن و با پرستیژ بودن است.

اگرچه فرهنگ و کلاس در اصطلاح عامه، گاه هم پوشانی دارد، اما تفاوت هایی دارند که اهمیت پرداخت به این مقوله را روشن تر می کند.

کلاس در واقع امری سطحی است که بیشتر به معنای ظاهری موضوع می پردازد. ظاهرسازی، نمایشگری، توجه صرف به ظاهر و مادیات که همگی حول محور جلب توجه دیگران و تأیید آنان ولو به قیمت اذیت و عدم آسایش خود  باشد.

و در دیگر سو، فرهنگ؛ بیشتر جنبه باطنی دارد. عمیق است و گذشته از رفتار و گفتار، تفکرات را نیز شامل می گردد.

در حقیقت، فرهنگ ناشی از تعقل و تفکر است و در آن اصل، احساس آرامش و رضایت درونی خود است که البته به تبع آن انتفاع جامعه را نیز در نظر دارد.

با این مقدمه، فرهنگ و کلاس به عنوان جزئی از زندگی ما، نیازمند نقادی و بازنگری هاییست که امید است در این مقاله به بهترین وجه به آن پرداخته و دست کم  هریک از ما، با اندکی تأمل بر آن در جهت بهبود فرهنگ جامعه ایران امروز تلاش کنیم.

این خبر را به اشتراک بگذارید :