شکوفه های زیتون/ایران از طریق همکاری اقتصادی با عراق، سوریه و لبنان تاثیر تحریم های آمریکا را خنثی می کند

سفر رئیس جمهور کشورمان به عراق بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی و منطقه داشته است و اغلب آنها این سفر را حامل پیامی قوی برای آمریکا درباره نقش ایران در منطقه در کنار انگیزه‌های اقتصادی دانسته‌اند.

«می خواهیم عراق عرصه ای برای توافق های منطقه ای باشد، می خواهیم عراق به جای اینکه گذرگاهی برای رویارویی و درگیری کشورهای منطقه باشد گذرگاه اقتصادی و تجاری مشترک باشد از همین رو این کشور بخشی از منظومه تحریم های یک جانبه آمریکا علیه ایران نخواهد بود». این عباراتی است که برهم صالح رئیس جمهوری عراق در آستانه ورود حسن روحانی، رئیس جمهوری کشورمان در حضور هیأت رسانه ای منطقه ای و فرا منطقه ای بیان کرد، عباراتی که مهر بطلانی بر تلاش ایالات متحده برای استفاده از عراق برای تحت فشار قرار دادن ایران زد. روحانی عراق را به عنوان آخرین مقصد سفرهای خارجی اش در سال ۹۷ برگزید تا بدین ترتیب زمینه را برای توسعه با کشور های منطقه هموار کند و برای دور زدن تحریم های یک جانبه واشنگتن از حمایت آنها بهره مند شود.

روحانی در این سفر بعد از رایزنی با برهم صالح در کنفرانس خبری مشترک با تاکید بر تحکیم روابط دو کشور گفت: عراق کشور مهم اسلامی و عربی که قادر است نقش مهمی را در امنیت منطقه و روابط بین کشور ها داشته باشد از این رو می خواهیم با هم متحد شویم نه متحد علیه دیگری بلکه می خواهیم در اتحادمان کشور های دیگر منطقه را هم در جمعمان داشته باشیم.

حسن روحانی در این سفر با محمد حلبوسی رئیس مجلس عراق و برای اولین بار در قامت رئیس جمهوری ایران با آیت الله سیستانی ، مرجع تقلید شیعیان این کشور دیدار داشته باشد. لازم به ذکر است محمود احمدی نژاد رئیس جمهور وقت ایران در سفر به عراق درخواست دیدار با آیت الله سیستانی را داشت که از سوی این مرجع عالیقدر رد شد.

برنامه های روحانی در سفر به عراق:

در شرایط کنونی روابط اقتصادی دو کشور ۱۲ میلیارد دلار ارزیابی شده است و این رقم در سال آینده باید به ۲۰ میلیارد دلار برسد. خط آهن بین دو شهر خرمشهر و بصره که به زودی آغاز می شود، ایجاد و توسعه شهرک های صنعتی، مسائل گمرکی و همکاری های پزشکی، بهداشتی و کشاورزی از جمله موضوعات مورد ارزیابی و مذاکره در این سفر هستند.

با توافق ایران و عراق، صدور ویزا برای زائران و گردشگران این دو کشور از اواسط فروردین رایگان خواهد بود.

*شروع تاریخی برای دور زدن تحریم ها

طبیعتا سفر حسن روحانی به عراق آن هم در شرایطی که تهران درگیر پس لرزه های جنگ نرم دشمنان است، برای ایالات متحده و متحدان منطقه ای اش؛ بازیگرانی چون عربستان سعودی، امارات متحده و رژیم اسرائیل حامل پیام مهمی است.«ایران فارغ از فشارها و تحریم ها کماکان بازیگری کلیدی و برجسته در مناسبات آمریکا با سایر کشور های منطقه است».

از همین رو روحانی با انجام این سفر ضمن تلاش برای تقویت روابط دو بازیگر می خواهد حجم تبادل های تجاری تهران و بغداد را افزایش دهد. مقام های تهران برای مقابله با تحریم های ایالات متحده و کاهش تاثیراتشان در تلاشند تا به واسطه کنترل مدیترانه و ایجاد منطقه ای تجاری نفوذ اقتصادی شان در عراق، سوریه و لبنان را افزایش دهند، بازیگرانی که تا پیش از این  به واسطه حمایت های مستشاری و اقتصادی ایران توانستند با تروریست های داعش مقابله کنند و کمر این گروه تروریستی را بشکنند. حالا نوبت سوریه و عراق است تا با حمایت ایران دست به اقدامی متقابل بزنند، هر چند این تصمیم می تواند برای این دو بازیگر هزینه های بسیاری داشته باشد.

*ایران و عراق عمق استراتژیک یکدیگر هستند

تعدد و گستردگی همسایگان مولفه ای استراتژیک برای کاستن از فشار تحریم قلمداد می شود. از همین سو اگر زیرساخت ها فراهم شود آن زمان ایران قادر است منطقه آزاد اقتصادی و تجاری با همکاری متحدان منطقه ای اش ایجاد کرده و در راستای منافع خود و پانزده کشور همسایه منافع مشترک را باز تعریف کند.

ایران و عراق عمق استراتژیک یکدیگر محسوب می شوند. عراق برای ایران به عنوان دروازه شرقی دنیای عرب محسوب می شود بدین معنی که ایران می تواند از ظرفیت های این کشور برای تعاملات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با دنیای عرب استفاده کند؛ در مقابل ایران نیز برای عراق چنین نقشی دارد. ایران به لحاظ گفتمان تمدنی، پتانسیل ژئوپلتیک و سیاسی اش می تواند برای بغداد به مثابه الگو قلمداد شود.

*چرا عراق برای ایران مهم است؟

۱-حضور قبور اهل بیت و جایگاه دینی شیعیان نزد مردم ایران، موضوعی نیست که بتوان به راحتی از کنار آن عبور کرد. هرچقدر هم رژیم قبلی عراق به دنبال ایجاد شکاف در این زمینه بود اما پیوندهای عاطفی دینی و مذهبی ایرانیان با این اماکن غیر قابل جدا شدن است و بلعکس هر روز عمیق تر به این فرهنگ پیوند میخورند. از طرفی اربعین فرصت مناسبی بود تا دو ملت در کنار هم قرار بگیرند و تبادل فرهنگی داشته باشند. مسئله ای که با کمک شناخت بهتر ایرانی ها از سلحشوری عراقی ها شد.

۲-وجود مرجعیت دینی و عظیم عراقی دیگر دلیل اهمیت عراق برای ایرانی هاست. مرجعیت عراق همیشه مورد احترام مردم ایران بود. از مشروطه تا به امروز همیشه مرجعیت عراق مورد تکریم ایرانی ها بوده و تهران به پایبندی مردم عراق در برابر مرجعیت افتخار می کند. تهدید مرجعیت و بیت شیعه همیشه مورد نگرانی تهران بوده و در قبال آن واکنش نشان داده است. یادمان نمی رود زمانی که شهید صدر در برابر صدام ایستاد و به دست این دیکتاتور، خود و خواهرش غریبانه شهید شدند، رهبری ایران چه موضع تندی علیه صدام گرفتند

۳- مسئله دیگر مرز مشترک و اهمیت ژئوپلتیک عراق برای ایرانی هاست. مرز بسیار گسترده و تاثیرات هویتی مشترک و خواستگاه فرهنگی یکسان موجب توجه عراقی ها به ایران  و بلعکس شده است. ایران و عراق دارای ۱۴۵۸ کیلومتر مرز مشترک هستند.

۴-در زمینه انرژی وجود بیش از پنج میدان نفتی مشترک در مرز دو کشور یکی از دلایل اهمیت ارتباط ایران و عراق است و در کنار مسائل مربوط به حوزه نفت باید گفت عراق اولین کشوری است که ایران بیشترین صادرات برق را به آن داشته است.

۵-در زمینه صلح جهانی همکاری برای مقابله با تروریسم میان ایران و عراق مورد توجه است که نابودی داعش در این کشور یکی از نتایج موفق آن بوده است.

۶-در زمینه اقتصادی، تجارت ۲۰ میلیارد دلاری بین ایران و عراق در آینده نزدیک مورد انتظار است. تجارت فعلی ۱۲ میلیارد دلار است که پیش بینی می شود طی دو سال آینده افزایش ۸ میلیارد دلاری را شاهد باشد. عراق سومین کشوری است که ایران بیشترین صادرات کالا را به آن داشته است.

۷-در زمینه گردشگری ارتباط گسترده دو کشور قابل کتمان نیست و آمارها در سال ۹۶ سفر ۲ و نیم میلیون ایرانی به عراق و در مقابل سفر ۱ و نیم میلیون عراقی به ایران را نشان می دهد. این عوامل در کنار هم اهمیت حفظ اقتدار عراق، اقتصاد و تبادل تجاری و ده ها موضوع دیگر موجب شد تا ایران از ابتدای بحران در عراق در کنار دولت و ملت این کشور قرار گرفته و با تروریست ها بجنگد و مقاومت نشان دهد.

 

این خبر را به اشتراک بگذارید :