گفت و گو با فرشاد درویشی هرزویلی، جوان‌ترین پروفسور میکروبیولوژی و علوم زیستی ایران

 

شکوفه های زیتون– رودبار… دیار رودها و درختان زیتون، دیار صلح و دوستی که از شهرهایی با ظرفیت های گردشگری مختلف از جمله غارها، جنگل ها، آبشارها و درختان چند هزار ساله تشکیل شده است. جایی که در سال های نه چندان دور مردمانش با وجود کمبود ها، زندگی خوبی داشتند و هرکس مشغول کار و زندگی خود بود. مادران به خانه داری، پدران به کشاورزی و برخی از آنها به کار در ادارات و فرزندان به تحصیل مشغول بودند. فرزندانی که رویای موفقیت در سر می پروراندند و به هدف والایشان فکر می کردند تا اینکه شبی ویرانگر از راه رسید… رویاهایی که دفن شد… اما نوجوانان زنده مانده با عزمی جزم تر از گذشته از جای بر خاستند و این محرومیت ها و دیگر مشکلات موجود از جمله جنگ تحمیلی مانع حرکت آنها نشد. با تمام توان به سوی موفقیت قدم بر می داشتند تا به دشمنان ثابت کنند هیچ چیز مانع جوان ایرانی نمی شود. یکی از این جوانان دکتر فرشاد درویشی‌هرزویلی جوانترین پژوهشگر ایران و زاده ی شهرستان شکوفه های زیتون است که به مدارج علمی بالایی رسیده و در حوزه بین الملل نیز شناخته شده می باشد. در ادامه گفت و گویی با او داشته ایم که از نظر خواهید گذراند. همچون همیشه همراه ما باشید.

دکتر فرشاد درویشی هرزویلی، ۳۷ ساله، استاد تمام میکروبیولوژی کاربردی که به عنوان پژوهشگر جوان برجسته علوم پایه کشور در شاخه زیست‌شناسی در سال ۱۳۹۸ توسط فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد در گفت و گویی با شکوفه های زیتون اظهار داشت: در هرزویل متولد شدم و دوران تحصیل در مقطع ابتدایی و راهنمایی را در هرزویل و دبیرستان را در منجیل و رودبار گذراندم. متاسفانه در آن دوران محرومیت‌های بسیاری در عرصه ‌های مختلف از جمله آموزش و پرورش در شهرستان دیده ‌و از معلمان کم تجربه و سرباز معلم‌ها در دوره سرنوشت ساز دبیرستان بهره گرفته می شد. دو ماه پیش از کنکور، یکی از دبیران موفق زیست‌شناسی شهرستان رودبار، آقای صفر پورعلی از ما خواستند تا تمرکزمان را در این مدت باقیمانده بر درس بگذاریم و برای کنکور آماده شویم. به پیشنهاد او حدود ۱۲ ساعت در روز را به مطالعه اختصاص دادم و در رشته زیست شناسی دانشگاه گیلان در مقطع کارشناسی پذیرفته شدم. سپس در رشته میکروبیولوژی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه اصفهان ادامه تحصیل دادم. در دوران دکتری در دانشگاه اصفهان، شهرکرد و دانشگاه‌های پیام نور مشغول تدریس بودم. علاوه بر این با انجام پروژه‌های تحقیقاتی، ترجمه و برگزاری کلاس های تقویتی بخشی از مخارج زندگی و تحصیل خود را فراهم می نمودم. از سال ۱۳۸۹ عضو هیأت علمی دانشگاه مراغه و در سن ۳۶ سالگی به درجه استاد تمامی نائل شدم و در حال حاضر جوان‌ترین پروفسور میکروبیولوژی و علوم زیستی ایران هستم و مدیریت گروه زیست شناسی دانشگاه مراغه را بر عهده دارم. همچنین همکاری خوبی با گروه ‌های تحقیقاتی مراکز علمی و دانشگاه‌های معتبر دنیا دارم و در حال حاضر محقق همکار در دانشگاه فنی دانمارک هستم.

درویشی در ادامه به چاپ مقالات متعدد و کتب تخصصی توسط انتشارات معروف بین‌المللی در زمینه میکروبیولوژی و بیوتکنولوژی، عضویت در هیات مدیره انجمن زیست شناسی ایران و هیات تحریریه چندین مجله علمی و تخصصی، راه اندازی و مدیریت آزمایشگاه مرکزی دانشگاه مراغه به مدت دو سال و راه اندازی مرکز رشد واحد فناور شهرستان مراغه و مدیریت آن به مدت پنج سال به عنوان دیگر فعالیت‌های خود در دوران کاری اشاره نمود و در خصوص پذیرش مدیریت این مراکز در بازه‌های زمانی کوتاه مدت اظهار داشت: می‌توانستم سال های بیشتری را به مدیریت این مراکز اختصاص دهم اما معتقدم نیروهای جوان‌تر باید وارد عرصه شوند تا از ایده های جدید در مدیریت ها استفاده شود. وی با اشاره به فعالیت های بین المللی خود افزود: با وجود محدودیت ‌های فراوان اما با تلاش، فعالیت‌های بین المللی خود را گسترش دادم و اکنون با محققانی در دانشگاه‌ها و مراکز مطرح جهان از جمله دانشگاه لیژ بلژیک، دانشگاه سوربن فرانسه، دانشگاه فنی دانمارک، دانشگاه کلمسون آمریکا، مرکز تحقیقات ملی علوم و مرکز تحقیقات ملی کشاورزی فرانسه همکاری دارم و همچنین عضو انجمن میکروبیولوژی کاربردی، انجمن بیوتکنولوژیست‌های اروپا و عضو اتحادیه انجمن‌های میکروبیولوژی اروپا هستم.

وی در ادامه به افتخارات و جوایز کسب شده خود اشاره کرد و گفت: با تحقیق ۱۳ ساله بر روی یک میکروارگانیسم جوایز متعددی از انجمن میکروبیولوژی کاربردی و اتحادیه انجمن‌های میکروبیولوژی اروپا کسب نمودم و در ۳۰ خرداد ۱۳۹۸ مفتخر به دریافت جایزه ابوریحان فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران شدم. وی به توضیح مختصری درخصوص جایزه ابوریحان پرداخت و گفت: گروه علوم پایه فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران به منظور تکریم و گرامی داشت پژوهشگران جوان و برجسته کشور که دستاوردهای علمی شاخص و سهم ارزنده ای در پیشبرد یکی از رشته‌های فیزیک، شیمی، ریاضی، زیست‌شناسی و زمین‌شناسی داشته اند، جایزه ابوریحان بیرونی را اعطا می‌کند.

این پژوهشگر در ادامه به بحث تحصیل در خارج از ایران پرداخت و خاطر نشان کرد: سفر به کشورهای خارجی معمولاً با سه دیدگاه انجام می‌شود. برخی برای گردش و تفریح و برخی برای انجام کارهای تحقیقاتی کوتاه مدت سفر می‌کنند که در این دو حالت شرایط آسان و بر وفق مراد است. اما حالت سوم مربوط به زندگی دائم در خارج از ایران است که شخص با مسائلی از جمله گران بودن هزینه مسکن و زندگی، کمبود و رقابت شدید برای کسب موقعیت شغلی مناسب و دیگر مسائل مربوط به مهاجرت مواجه و متوجه تناقض در تعریف‌ها از زندگی رویایی در خارج و شرایط سخت موجود در آنجا می‌شود. با توجه به تجربیاتی که از سفرها و زندگی در کشورهای پیشرفته خارجی دارم، معتقدم همه نباید برای تحصیل به خارج از کشور سفر کنند. زیرا در این کشورها امکانات برای جذب نخبگان سایر کشورها فراهم است و آنهایی که در کشور نابغه هستند شانس موفقیت در کشورهای خارجی را دارند این مهم در زندگی شخصی خود و فرزندم نیز صدق می کند. ابتدا، علایق فرزندم را می‌سنجم و بر اساس آن هدایتش می‌کنم. ممکن است فرزندم به ادبیات فارسی یا باستان‌شناسی ایران علاقمند باشد در این صورت ماندن و تحصیل در ایران بهترین گزینه است اما اگر نبوغ و استعداد خاصی داشت که نیاز بود در خارج از ایران ادامه تحصیل دهد آنگاه گزینه تحصیل در خارج از کشور مطرح خواهد شد.

فرشاد درویشی هرزویلی افزود: امروزه مدرک گرایی دیگر اهمیت ندارد و همچون دیگر کشورها، ایران نیز باید به ایجاد شرکت‌های دانش بنیان توجه ویژه‌ای داشته باشد. جوانان نیز می‌توانند حتی با مدرک کارشناسی برای راه‌اندازی واحدهای فناور و شرکت ‌های دانش بنیان اقدام کنند زیرا هیچ لزومی برای ادامه تحصیل تا مقطع دکتری وجود ندارد. تحصیلات تکمیلی در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری برای یک فرد علاقمند به گسترش مرزهای دانش مناسب است که متاسفانه در کشور ما ادامه تحصیل در مقاطع تکمیلی به منظور رسیدن به اهداف دیگری انجام می‌شود. وی به وظایف و اختیارات مراکز رشد واحدهای فناور اشاره کرد و افزود: در مراکز رشد از فردی که طرح یا اختراعی دارد و نیاز به حمایت اولیه دارد پشتیبانی می‌شود. در موارد بسیاری فرد یا افراد ایده‌ای دارند اما نمی دانند چگونه و از کجا شروع کنند. به همین دلیل این مراکز به منظور حمایت های مادی و معنوی به آنها ایجاد شده است که پس از تایید طرح، مبلغی در قالب وام به آنها برای آغاز کار و درآمدزایی اعطا می‌گردد. احداث این مراکز نه تنها برای شهرستان رودبار بلکه برای کشور ضرورت دارد زیرا شرکت های بزرگی چون گوگل، اچ پی، مایکروسافت و … در چنین مراکزی رشد یافته اند. خوشبختانه در شهرستان رودبار مرکز رشد واحدهای فناور موجود است اما برای تبلیغ و آشنایی علاقمندان، مبتکران و مخترعان از وجود چنین مرکزی نیاز به کمک مسئولان شهرستان دارد. پذیرش طرح در مراکز رشد منوط به توجیه فنی- تخصصی، اقتصادی و مالی است و در صورت پذیرش طرح در قالب ایجاد واحد فناور، مرکز رشد، یک مکان برای فعالیت و یک متخصص به عنوان ناظر طرح در اختیار واحد فناور برای تبدیل ایده به محصول قرار می‌دهد و پس از مشاهده خروجی، واحد فناور می‌تواند به یک شرکت دانش بیان تبدیل شود. وی از زیتون، روغن و صابون زیتون، گیاهان دارویی و بوم گردی به عنوان ظرفیت های شهرستان رودبار نام برد و خاطر نشان کرد: با دانش به دست آمده توسط پژوهشگران حتی می توان از پسماند زیتون موادی با ارزش افزوده بالا تولید کرد و با استفاده از ظرفیت های موجود در شهرستان برای عده بسیاری اشتغال ایجاد کرد. این کارآفرینی‌ها در ابتدا می تواند در مقیاس کوچکتر و با ریسک کمتر صورت پذیرد و سپس گسترش یابد. وی تغییر در شیوه کسب و کار را از ارکان موفقیت در تجارت امروزی دانست و افزود: باید تدابیر نو و جدیدی در کسب و کار به کار گرفت تا برتری فرد و محصولش نسبت به رقبا اثبات شود. برای مثال اگر شخصی به تولید صابون زیتون مشغول است باید دیدگاه های سنتی در تولید و تبلیغ این محصول را کنار بگذارد و به فکر نوآوری در تولید آن اعم از استانداردسازی فرآیند تولید، بسته بندی و برندسازی باشد و برای فروش محصول از تبلیغات به روز استفاده کند و به کسب رضایت مشتری در تهیه و تضمین کیفیت محصول بپردازد. همچنین از ایجاد بازارهای جدید و تبلیغ برای مشتریان و توریست‌های خارجی غافل نماند و برای این منظور در بسته‌بندی از معرفی محصول به زبان انگلیسی استفاده کند. وی شناساندن میکروبیولوژی کاربردی به جامعه علمی کشور را از اهداف پیش روی خود دانست و در این باره اظهار داشت: راه‌اندازی چندین صنعت در حوزه میکروبیولوژی کاربردی و ایجاد یک مرکز تحقیقاتی بین المللی در این حوزه برای تحقیق و پژوهش محققان از آرزوهای من است که با محقق شدن آنها به رشد میکروبیولوژی و صنایع وابسته به آن در کشور کمک خواهد شد. چرا که امروزه بسیاری از داروها از جمله آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای نو ترکیب (مانند انسولین)، آنزیم‌های صنعتی و غذایی، اسیدهای آلی نظیر اسید استیک (سرکه) و اسید سیتریک، مواد طعم دهنده و شیرین کننده، پلاستیک‌های تجزیه شونده، سوخت‌های پاک و زیستی توسط میکروارگانیسم ها تولید می‌شود و کشور ما وارد کننده این محصولات میکروبی است.

وی در ادامه به بیان اهمیت میکروب‌ها در زندگی و حیات انسان پرداخت و خاطر نشان کرد: چهار میلیارد سال پیش نخستین شکل حیات در کره زمین به وجود آمد که حیات میکروبی بود، میکروب‌ها سه میلیارد سال حاکم مطلق بر روی زمین بودند و در همه جا پراکنده هستند. در بدن ما ۱۰ برابر سلول‌ها انسانی، سلول های میکروبی وجود دارد که طبق تحقیقات انجام شده این میکروب‌ها بر رایحه بدن، سیستم ایمنی، تعادل گوارشی – روانی و حتی خلق و خوی انسان تاثیر گذارند. وی تجزیه کردن را از دیگر وظایف میکروب‌ها دانست و افزود: میکروب‌ها در تصفیه فاضلاب‌ها و پساب‌ها در تصفیه خانه و تجزیه بقایای گیاهان و جانوران و بازگرداندن آنها به چرخه طبیعت نقش دارند و بدون کمک میکروب‌ها و در نتیجه تجمع این بقایا، حیات در کره زمین سخت و امکان ناپذیر بود. بر اساس نمونه‌ای از فعالیت‌های میکروبی ذکر شده باید گفت که بر خلاف تفکر عمومی و رایج، میکروب‌ها نقش‌های مثبت و خوبی در حیات انسان‌ها و سایر موجودات زنده دارند و تنها تعداد معدودی از آنها باعث بیماری می‌شوند.

درویشی‌هرزویلی با توصیه ای به قشر جوان جامعه تصریح کرد: جوانان و نوجوانان باید بدانند که مشکلات همواره در زندگی وجود دارد، پس اگر در تحصیل تا اشتغال خود با مشکلی روبرو شدند مانع رسوخ ناامیدی در تفکر و روان‌شان شوند. باید در زندگی هدف داشت و برای رسیدن به آن تلاش کرد و ناامید نشد. اگر همه چیز طبق خواسته و بر وفق مراد باشد ممکن است انسان از خوشی بیش از حد تصمیماتی غیر معقول و جبران ناپذیر بگیرد. دغدغه‌ها در بین انسان‌ها متفاوت است، شاید دغدغه یکی نداشتن نان شب و دغدغه فرد دیگر خرید ماشین آخرین مدل با روکش طلا باشد. باید یک فرد ابتدا به خودشناسی برسد و با مطالعه به درک کاملی از خود و مسیر موفقیت خویش دست یابد. اگر به رشته ای علاقه دارد مهم نیست که در نظر دیگران چگونه ارزیابی شود، به این نکته توجه گردد که اگر در همان رشته موفق و بهترین باشد، کشور و حتی سایر کشورها به شما نیاز خواهد داشت. وی افزود: نباید به حرف‌های دیگران تکیه کرد و برای دیگران زندگی کرد بلکه بهتر است مسیر مورد علاقه را برگزید، در واقع باید عاقلانه مسیری را انتخاب کرد تا عاشقانه بتوان آن را ادامه داد. وی در پایان ازکسانی که در موفقیتش نقش داشتند به ویژه معلمان و دبیران بومی شهرستان تشکر و از نماینده، فرماندار، مسئولین و مدیران شهرستان رودبار درخواست ایجاد اشتغال و حمایت از جوانان، ایده و تفکرات آنان را داشت. همچنین خواستار انجام کارهای فرهنگی و فرهنگ‌سازی با دیدگاه علمی توسط شهرداری‌ها از جمله راه‌اندازی شهر علم و خانه ‌های علمی نظیر خانه زیست‌شناسی و خانه نجوم شد و اعلام آمادگی کرد تا به محقق شدن این امر به مسئولین شهرستان کمک نماید.

فهیمه حسینی

این خبر را به اشتراک بگذارید :