تاریخ انتشار: دوشنبه ۱۳ آبان ۱۳۹۸ | ۱۲:۴۵ ب.ظ
چه کسانی لانه جاسوسی آمریکا را تسخیر کردند؟
شکوفه هایی زیتون– روز ۱۳ آبان که در تقویم نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران به عنوان روز مبارزه با استکبار جهانی نام‌گذاری شده یادآور سه واقعه مهم در تاریخ معاصر ایران است که در سه دوره مختلف رخ داده و به همین دلیل این روز را در تاریخ کشور به عنوان روزی به یادماندنی به […]

شکوفه هایی زیتون– روز ۱۳ آبان که در تقویم نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران به عنوان روز مبارزه با استکبار جهانی نام‌گذاری شده یادآور سه واقعه مهم در تاریخ معاصر ایران است که در سه دوره مختلف رخ داده و به همین دلیل این روز را در تاریخ کشور به عنوان روزی به یادماندنی به ثبت رسانده است. تبعید امام خمینی(ره) به ترکیه در ۱۳ آبان۱۳۴۳،  روزی که سرزمین، مردمان، جوانان ایران زمین از پیر مرید خود جدا افتادند، ۱۳آبان ۱۳۵۷ که روز دانش‌آموز نام گرفت .روزی که دانش آموزان وطنم صف به صف، با اراده ای آهنین، نماز عشق را به جماعت اقتدا کردند و در آخر ۱۳ آبان ۱۳۵۸که به عنوان روز تسخیر لانه جاسوسی آمریکا نام گرفت. روزی که دانشجویان شجاع این مرز و بوم به پیروی از پیر خمین، دیوارهای بلند و پوشالی استکبار را فرو ریختند و زیبنده ترین درفش شجاعت را برافراشتند. این سه واقعه تاریخی است که نمی‌توان هیچ یک را از نظر اهمیت نسبت به دیگری ارجح تر دانست چرا که هر کدام در دوره وقوع تأثیر گذاری خاص خود را داشته و شرایط را به نحوی تغییر داده‌اند.

تبعید امام خمینی(ره) از ایران به ترکیه در ۱۳ آبان سال ۱۳۴۳

پس از اعتراض شدید امام خمینی به سیاست های حکومت پهلوی و افشاگری در خصوص لایحه کاپیتولاسیون در چهارم آبان سال ۴۳ (در مراسمی که به مناسبت میلاد حضرت زهرا (س) در منزل امام برگزار شده بود)، در اطلاعیه کوتاه ساواک اعلام کرد: «طبق اطلاع موثق و شواهد و دلائل کافی چون رویه امام خمینی و تحریکات ایشان علیه منافع ملت و امنیت و استقلال و تمامیت ارضی کشور تشخیص داده شد، لذا در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۴۳ایشان توسط مأموران شاهنشاهی بازداشت و پس از انتقال به تهران، با یک فروند هواپیمای نظامی از فرودگاه مهرآباد به ترکیه تبعید شدند.» در پی تبعید امام خمینی(ره) و با وجود فضای خفقان، موجی از اعتراض ها به صورت تظاهرات در بازار تهران، تعطیلی طولانی دروس حوزه های علمیه و ارسال طومارها و نامه ها به سازمانهای بین المللی و مراجع تقلید آغاز شد.

روز دانش‌آموز ۱۳ آبان ۱۳۵۷

در حالی که انقلاب اسلامی مردم ایران به رهبری امام خمینی(ره) به روزهای سرنوشت سازی نزدیک می‌شد همه اقشار مردم ایران از زن و مرد و پیر و جوان، سعی در ایفا کردن نقش تاریخی خود و عمل به تکلیف الهی داشتند. مانند روزهای پیش، دانش‌آموزان در حالی که مدارس را تعطیل کرده بودند، به سمت دانشگاه تهران حرکت کردند تا صدای اعتراض خود را به گوش همگان برسانند. عده ای از جوانان در کنار نرده های دانشگاه و عده ای دیگر در زمین چمن دانشگاه، علیه رژیم شعار می دادند. این وضعیت تا ظهر ادامه داشت، که ناگهان، ساعت ۱۱ صبح مأموران‌ ابتدا چند گلوله گاز اشک‌آور در میان این جمعیت خروشان پرتاب کردند اما، اجتماع کنندگان در حالی که به سختی نفس می‌کشیدند، صدای خود را رساتر کرده و با فریاد الله‌اکبر لرزه بر اندام مأموران مسلح شاه افکندند. در این هنگام تیراندازی آغاز شد. گلوله های قساوت دژخیمان شاه، فضای پیرامون دانشگاه را در تاریکی فرو برد. جوانان و نوجوانان بی‌گناه، یکی پس از دیگری، در خون خود غلتیدند. در این روز، ۵۶ نفر شهید و صدها نفر مجروح شدند. در این میان دانش‌آموزان و نوجوانان شور و حال دیگری داشتند. هرچند قیام ۱۳ آبان، به شهادت عده ی زیادی از دانش آموزان انجامید، ولی آغازی شد برای قیامی گسترده تر و حرکتی فراگیرتر که پس از اندک زمانی، طومار سیاه دودمان پهلوی را در آتش خشم ملت فرو برد و آن را به زباله دان تاریخ سپرد. از سوی دیگر، همه ی این حوادث، به ننگ و رسوایی آمریکا و دست نشاندگانش انجامید و نفرت و انزجار ملت را از آمریکای استعمارگر افزون تر کرد. حضرت امام(ره) در پیامی به همین مناسبت فرمودند: «… عزیزان من صبور باشید، که پیروزی نهایی نزدیک است و خدا با صابران است… ایران امروز جایگاه آزادگان است… من از این راه دور، چشم امید به شما دوخته‌ام … صدای آزادی‌خواهی و استقلال‌طلبی شما را به گوش جهانیان می‌رسانم.»به خاطر گرامیداشت یاد و خاطره شهیدان دانش‌آموز، این روز در تاریخ انقلاب اسلامی به نام روز دانش‌آموز نام‌گذاری شده است.

تسخیر لانه جاسوسی ـ روز مبارزه با استکبار جهانی ۱۳ آبان ۱۳۵۸

از زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران تا زمان تسخیر سفارت آمریکا در تهران، دیپلمات های آمریکایی مستقر در سفارتخانه، از هیچ کوششی برای مقابله با نظام نوبنیاد جمهوری اسلامی ایران فروگذار نمی کردند. تماس با سرکردگان گروه های ضد انقلاب، ارتباط حمایتی با شبکه های کودتا و براندازی در داخل کشور و تأمین مالی گروهک¬های تروریستی که در غرب و جنوب ایران به انفجار لوله های نفتی یا ایجاد ناامنی و بی ثباتی در مناطق کردنشین مشغول بودند، از عملکردهای مأموران سیاسی فعال در ساختمان سفارت آمریکا بود. این حقایق در اسناد لانه جاسوسی نیز آمده است. برخی مسئولان بلندپایه دولت کارتر، به نقش نامطلوب و مخرب دستگاه حکومتی آمریکا علیه ایران که از طریق سفارتخانه آن کشور در تهران هدایت می شد، اقرار کرده بودند. سفارت آمریکا در تهران، طی زمستان ۱۳۵۷ تا پاییز۱۳۵۸به مرکز فرماندهی عملیات جاسوسی و خرابکاری علیه نظام جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده بود، نظامی که عمر سیاسی آن به یک سال نمی رسید. با این حال سفارت آمریکا خواست مشروع ملت ایران برای بازگرداندن شاه و اموال و دارایی های بلوکه شده ایران را نادیده بگیرد و حتی امکاناتی گسترده در اختیار فراریان حکومت شاه قرار دهد تا تشکیلات خود را علیه انقلاب سازماندهی و فعال کنند. در این زمان  بود که دانشجویانی از دانشگاه‌های تهران، پلی‌تکنیک، صنعتی شریف، شهید بهشتی و… گرد هم آمدند و تصمیم به اشغال سفارت آمریکا گرفتند آنها طی یک راهپیمایی تا سفارت آمریکا از دیوارهای سفارت بالا رفته و علیرغم مقاومت محافظین و آمریکایی‌ها، سفارت را به تصرف کامل درآوردند. در هنگام تسخیر سفارت، آمریکایی‌ها به سرعت مشغول نابود کردن بسیاری از اسناد دخالت‌ها و تجاوزارت و غارت‌های خود شدند ولی پس از تسخیر سفارت به سرعت از نابودی باقیمانده اسناد جلوگیری شد و بعدها اسنادی که از لانه جاسوسی آمریکا به دست آمده بود چاپ شده و در اختیار همگان قرار گرفت. به محض انتشار این خبر، مردم بسیاری با خشم و انزجار مقابل لانه جاسوسی تجمع کرده و از حرکت دانشجویان حمایت کردند. امام خمینی‌(ره) نیز در پیامی این حرکت را انقلاب دوم و بزرگ‌تر از انقلاب اول نامیدند. این حرکت دانشجویان معترض، خشم آمریکایی‌ها را برانگیخت و آنها که ناتوان از درک ملتی استقلال‌طلب و آزادی‌خواه بودند، دست به اقداماتی بر ضد جمهوری اسلامی ایران زدند؛ از آن جمله فشار آوردن به مجامع بین‌المللی مانند: سازمان ملل، سازمان کنفرانس اسلامی، شورای امنیت و …، ایجاد جو منفی تبلیغاتی علیه دانشجویان مسلمان و برخی اقدامات دیگر از جمله آنهاست.


اما آن دانشجویان چه کسانی بودند


دانشجویانی که عصر روز سیزدهم آبان‌ماه سال ۱۳۵۸ به عنوان تسخیرکنندگان سفارت آمریکا در مقابل خبرنگاران قرار گرفتند و ضمن ارائه تعدادی از سلاح‌های آمریکایی‌ها، دو بیانیه درباره چرایی و چگونگی این اقدام قرائت کردند، برای معرفی خود عبارت «دانشجویان پیرو خط امام» را به کار بردند. از همان زمان در تمامی کنفرانس‌‌های خبری و برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی و جراید نام این دانشجویان برده نمی‌شد و اغلب رسانه‌ها به همان عبارت «دانشجویان پیرو خط امام» اکتفا کردند. تسخیرکنندگان حدود ۴۰۰نفر بودند که هویت تعداد زیادی از آنها به خواست خودشان مشخص نیست.

بعد از گذشت سال ها از این اتفاق نگاهی به ترکیب این گروه دانشجویی و آن چه نهایتاً بعد از ماجرای اشغال سفارت آمریکا بر آنها گذشته و این که این افراد اکنون به چه فعالیتی مشغول هستند، خالی از لطف نیست. دانشجویان پیرو خط امام پس از تسخیر لانه جاسوسی هرکدام در عرصه‌های مختلف کشور وارد شدند؛ بعضی به شهادت رسیدند، بعضی سیاستمدار شدند، بعضی مدیر شدند، بعضی هنرمند، بعضی نظامی شدند . گروه دانشجویان پیرو خط امام از دو قسمت شورای مرکزی و بازو تشکیل می‌شد.

ابراهیم اصغرزاده طراح اصلی تسخیر سفارت آمریکا، رضا سیف اللهی، محسن میردامادی، حبیب الله بیطرف و رحیم باطنی شورای مرکزی دانشجویان را تشکیل می دادند. شورای بازو شامل علی اصغر زحمتکش، عباس عبدی، سیدمحمد هاشمی اصفهانی، اکبر رفان، محمدرضا خاتمی، محسن امین زاده، رحمان دادمان، شمس الدین وهابی، وفا تابش، محمد نعیمی پور، حسین شیخ الاسلام و فروز رجایی فر بود.

شهدا

السابقون این گروه شهدا بودند. هنوز گروگان‌های آمریکا در ایران بودند که در روز ۱۶ آبان خبر شهادت تعدادی از دانشجویان خط امام منتشر شد. شهید حسین علم‌الهدی اگرچه مستقیماً در تسخیر لانه جاسوسی نقش نداشت اما همکاری مستقیم او با واحد بررسی و انتشار اسناد، سبب شد تا او را نیز دانشجوی پیرو خط امام بخوانند. به همراه حسین علم‌الهدی، محمد فاضل و علی حاتمی از دانشجویان پیرو خط امام بودند که به شهادت رسیدند.

محسن وزوایی از دانشجویان دانشگاه شریف که در لانه مسئولیت اطلاعات- عملیات را برعهده داشت، چند ماه زودتر از آغاز جنگ به سپاه پاسداران پیوست. با تیپ ۱۰ سیدالشهدا وارد عملیات بیت‌المقدس (فتح خرمشهر) شد و در این عملیات بود که در۲۲ اردیبهشت هنگام هدایت نیروهایش چند کیلومتر مانده به خرمشهر به شهادت رسید.

عباس ورامینی نیز یکی دیگر از دانشجویان خط امام بود که مسئولیت آموزش نظامی دانشجویان را برعهده داشت. ورامینی همانند تعدادی دیگر از دانشجویان در سال ۵۸ با یکی از دختران دانشجوی پیرو خط امام ازدواج کرد و خطبه عقد او را امام خمینی (ره) قرائت کرد. ورامینی سرانجام در ۲۸ آبان ۶۲ در ارتفاعات کانی‌مانگا و در عملیات والفجر ۴ به شهادت رسید.

حسین سیف، علی صبوری، علی‌رضا هادی‌پور، حسین شوریده، غلامحسین بسطامی فرمانده سپاه سوسنگرد درابتدای جنگ، عبدالرحمن یا علی مدد، حسین بهادری، فضل‌الله عابدینی، حمید صفایی و جلال شرفی نیز از دیگر شهدای تسخیرکننده سفارت آمریکا در تهران هستند.

سرداران

۱- محمدعلی جعفری

محمد علی جعفری یا عزیز جعفری در دانشکده معماری دانشگاه تهران تحصیل کرد و به سپاه پیوست و خیلی زود با فراگیری فنون رزمی، اولین گردان زرهی سپاه را ایجاد کرد. فرماندهی تیپ عاشورا، قرارگاه قدس و قرارگاه نجف در دوران جنگ و فرماندهی نیروی زمینی سپاه به مدت ۱۳ سال و ۵ سال فرماندهی قرارگاه ثارالله تهران از جمله مسئولیت‌های عزیز جعفری بود. وی در زمستان ۸۶ با حکم فرماندهی کل قوا، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شد.

۲- رضا سیف الهی

او از دانشجویان رشته فیزیک دانشگاه صنعتی شریف بود که در شورای مرکزی دانشجویان پیرو خط امام عضویت داشت. سیف الهی بعدها مسئول اطلاعات سپاه شد و با ادغام شهربانی، کمیته و ژاندارمری و تشکیل نیروی انتظامی اولین فرمانده آن شد. وی مدتی فرماندهی حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی را بر عهده داشت. او در کنار تحصیلات دانشگاهی تحصیلات حوزوی را نیز پی گرفت.

وزرا و مدیران ارشد

۱- سید عزت الله ضرغامی

دانشجوی مهندسی عمران دانشگاه صنعتی امیرکبیر و یکی از اعضای دانشجویان پیرو خط امام بود. ضرغامی بعد از تسخیر لانه به سپاه رفت، پس از اتمام جنگ معاون سینمایی وزارت ارشاد شد و در سال ۱۳۸۳ به ریاست صدا و سیما منصوب شد و در حال حاضر عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی و فضای مجازی است.

۲- حسین دهقان

از دانشجویان تسخیر کننده لانه جاسوسی بودند چهره هایی که به وزارت رسیدند. معروفترین این چهره ها حسین دهقان است. او ابتدا به سپاه پیوست. وی جانشین وزارت دفاع در دولت های هفتم و هشتم و معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران در دولت های هشتم و نهم و مشاور رئیس مجلس شورای اسلامی بود. حسین دهقان هم اکنون مشاور فرماندهی کل قوا در حوزه صنایع دفاعی است.

۳- حبیب الله بی‌طرف

وی فوق لیسانس راه و ساختمان از دانشگاه تهران دارد. قبل از پیروزی انقلاب اسلامی از فعالان حرکتهای سیاسی دانشجویان مسلمان دانشگاه ها و از موسسان انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران بود، پس از انقلاب فعالیت اجرایی خود را در سال ۱۳۵۸ با مشارکت در راه اندازی جهاد سازندگی و سپس به عنوان عضو رسمی سپاه ادامه داد و سه سال استاندار یزد بود. او در دو دولت اصلاحات وزیر نیرو شد. معاون وزیر نفت در امور مهندسی در سال های ۹۵ تا ۹۷ را در کانامه کاری او می توان دید و هم اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و عضو هیئت مدیره سازمان نظام مهندسی استان تهران است.

۴- رحمان دادمان

او هم در بین دانشجویان پیرو خط امام کسی است که به وزارت رسید. دادمان هم پس از حادثه تسخیر لانه جاسوسی وارد سپاه شد و بعدها به عنوان اولین مدیرعامل شرکت شیلات جمهوری اسلامی منصوب شد. او در سال ۷۹ به عنوان وزیر راه و ترابری انتخاب شد اما کمتر ۶ ماه بعد و در اردیبهشت سال ۸۰ در سانحه سقوط هواپیما جان خود را از دست داد.

۵- معصومه ابتکار

معصومه ابتکار رشته دانشگاهی‌اش را عوض کرد و علوم آزمایشگاهی و ایمنی‌شناسی خواند و زمانی هم سردبیر کیهان انگلیسی شد و هم در دولت اصلاحات و هم در دولت یازدهم، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و معاون رئیس جمهور در این زمینه شد. وی هم اکنون معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده است. او به دلیل تسلط به زبان انگلیسی مسئولیت ارتباط با رسانه‌های خارجی را بر عهده داشت.

دیپلمات‌ها

۱- حمید ابوطالبی

او دارای مدرک دکترای جامعه شناسی تاریخی از دانشگاه لرون فرانسه است. ابوطالبی سفارت جمهوری اسلامی ایران در کشورهایی نظیر ایتالیا، بلژیک، استرالیا و اتحادیه اروپا و مدیر کل سیاسی وزارت امور خارجه را در کارنامه خود دارد او هم اکنون رئیس گروه مطالعات آسیای مرکز تحقیقات استراتژیک و معاونت سیاسی دفتر رئیس جمهور را بر عهده دارد. اسم او از وقتی بر سر زبان‌ها افتاد که از طرف حسن روحانی به نمایندگی ایران در سازمان ملل منصوب شد. ولی از آن‌جایی که مقر آن در نیویورک قرار دارد، آمریکا به اتهام دست داشتن در جریان تسخیر سفارتش در ایران به او ویزا نداد.

۲- حسین شیخ الاسلام

شاید انتصاب حسین شیخ‌الاسلام، یکی از سخنگویان دانشجویان پیرو خط امام، به معاونت سیاسی وزارت خارجه، اولین انتصاب یکی از دانشجویان به سمتی ارشد در دولت بود. شیخ‌الاسلام ۱۶ سال در این معاونت باقی ماند. او سپس سفیر ایران در سوریه شد و پس از نمایندگی در دور هفتم مجلس، معاون خاورمیانه و قائم مقام وزیر امور خارجه شد. او در خرداد ۱۳۹۷ در حکمی به سمت معاونت امور بین الملل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی منصوب شد.

هنرمندان

۱- کمال تبریزی

برخلاف سایر دانشجویان پیرو خط امام، کمال تبریزی وارد عرصه هنر شد و از عرصه سیاست فاصله گرفت. کمال تبریزی فارغ التحصیل رشته‌ی سینما و تلویزیون از دانشگاه هنر است. او تا به حال در رشته‌های تدوین، تهیه و تولید، صحنه و لباس، فیلم‌برداری، فیلمنامه و کارگردانی فعالیت کرده است. لیلی با من است، همیشه پای یک زن در میان است و مارمولک از معروفترین ساخته های اوست.

۲- قیصر امین‌پور

او نیز از تسخیرکنندگانی بود که بعدا شاعر شد، قیصر از دانشجویان مؤثر در تسخیر سفارت آمریکا بود که در تهیه شعارها و اشعار و نیز اجرای برنامه‌ها، صدور برخی از بیانه‌های دانشجویی پیرو خط امام فعال بود. قیصر امین پور در سال ۸۶ به دیدار معبودش شتافت.

سیاستمداران

۱- ابراهیم اصغرزاده

از او به عنوان طراح اصلی تسخیر سفارت آمریکا نام می‌برند، ابتدا فرمانده سپاه قزوین شد و بعد به مجلس سوم راه یافت. اصغرزاده عضو شورای اول شهر تهران شد. و مدتی دبیرکل حزب همبستگی و مدیرمسئول روزنامه همبستگی بود. در آخرین انتخابات شورای شهر حتی حاضر نشد نامش را در لیست اصلاح‌طلبان بگذارد و مستقل وارد شد که البته موفق به ورود نشد.

۲- محمدرضا خاتمی

برادر رئیس دولت اصلاحات هم زمانی در میان دانشجویان تسخیرکننده حضور داشته است. او فوق تخصص نفرولوژی (بیماری‌های کلیه) دارد و پیش از قبول معاونت بهداشتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران پس از انتخاب برادرش به ریاست جمهوری در سال ۱۳۷۶ تجربه کار پزشکی در ایران و انگلیس را داشت. خاتمی در مجلس ششم به نائب رئیسی مجلس رسید. از نمایندگان متحصن در مجلس ششم و دبیر کل حزب منحله مشارکت بود و این روزها عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت است.

۳- عباس عبدی

عباس عبدی هم یکی از مشهورترین چهره های حاضر در ماجرای تسخیر لانه جاسوسی بود که به روزنامه نگاری، فعالیت های سیاسی و کارهای پژوهشی روی آورد. یکی از پرسروصداترین ماجراهای او سفری بود که در سال ۷۸ به پاریس داشت و با باری روزن آخرین وابسته فرهنگی سفارت آمریکا در تهران دیدار کرد در آن زمان روزنامه لوموند از این واقعه به عنوان آشتی گروگان و گروگانگیر یاد کرد.

آخرين اخبار
پر بحث ترين
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
محل كد آمار