تاریخ انتشار: پنج شنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۸ | ۱۳:۲۵ ب.ظ
کدام قدیمی تر است؟ سرو هرزویل یا تکلیم؟/ حکایت سروی ناشناخته در دل روستای تکلیم رودبار
چرا درخت زربین زیر ذره بین مسئولین نمی رود؟ شکوفه های زیتون– داستانی تکراری، تراژدی غمناک و شاید هم دردناک. تکراری است اما هرچه بیشتر رودبار را می شناسی بیشتر متعجب می شوی. هنگامی که پا در محلات می گذاری با پدیده هایی طبیعی و تاریخی روبرو می شوی. غارها، جنگل ها، رودخانه ها، آبشارها […]

چرا درخت زربین زیر ذره بین مسئولین نمی رود؟

شکوفه های زیتون– داستانی تکراری، تراژدی غمناک و شاید هم دردناک. تکراری است اما هرچه بیشتر رودبار را می شناسی بیشتر متعجب می شوی. هنگامی که پا در محلات می گذاری با پدیده هایی طبیعی و تاریخی روبرو می شوی. غارها، جنگل ها، رودخانه ها، آبشارها و …

جاذبه هایی که برای دیدن هر کدامشان به شهرهای مختلف این کشور پهناور سفر می کنی، آبشار را در لرستان، جنگل را در گرگان، رودخانه را در ایلام اما وقتی به شهرستان رودبار می آیی تمام این زیبایی ها را یک جا می بینی. پهناورترین شهرستان استان، ورودی گیلان، با دارا بودن بیشترین وسعت اراضی کشاورزی و طبیعی به هیچ کدام از این صفت ها مشهور نیست و تنها مسیری برای رسیدن به شهرها و شهرستان های همسایه است، کسی چه می داند تمام چیزی که برای دیدنش تا لاهیجان، انزلی و شفت می روند در همین شهرستان وجود دارد. کسی چه می داند این شهرستان کوهستانی ارتفاعاتی دارد که مانندش را نمی توان در هیچ جای استان یافت. هرکس که برای نخستین بار با رودخانه سفیدآب دیورش، دریاچه اسطلخ جان، قلعه طاهرمیرزا، جنگل های نقله بر، ارتفاعات درفک، توربین های بادی، آبشار کلشتر، غارهای رشی، آبگرم لویه و چشم اندازهای روستاهای این شهرستان مواجه می شود در سفرهای بعدی مقصدش را رودبار می داند و از این منطقه به عنوان سرزمین عجایب یاد می کند! عجایب که همیشه دیدن اتفاقات نادر و جالب نیست، گاهی هم ندیدن پدیده های نادر است. چهار فصل بودن رودبار، آبشارها، چشمه ها، کوه ها، دشت ها، درختان قدیمی، قله ها، جزیره، غارها و قلعه هایش همگی پدیده های عجیب اما واقعی این شهرستان هستند که در این منطقه گرد هم آمده اند. سرو هرزویل هم یکی از این جاذبه هاست، سروی سه هزار ساله با تنه ای به قطر سه متر و ارتفاع ۲۵ متری که در سفرنامه ناصرخسرو هم از آن یاد شده. درست است این درخت به ثبت ملی رسیده اما به دید همگان نرسیده و شهرت چندانی ندارد.

اما علاوه بر جاذبه های توریستی و گردشگری که پیشتر گفته شد مواردی نیز وجود دارد که وقتی پای درد و دل مادربزرگ ها و پدربزرگ ها می نشینیم از وجود آنها مطلع می شویم. یکی از آنها درخت زربین تکلیم می باشد. گفته می شود قدمت این درخت بیش از سرو هرزویل است. حکایت هایی در خصوص این درخت در بین گذشتگان و مو سپیدان این منطقه نقل می شده که طبق شنیده ها، افراد محلی از آن به عنوان درختی مقدس یاد می کنند و برای اجابت حاجات خود از گذشته تا به امروز به شاخ و برگ هایش دخیل می بستند. همچنین وجود چشمه ای در کنار این درخت از دیگر حکایت های شنیده شده می باشد که ظاهراً پس از یک حادثه خشک می گردد. هنگامی که در نزدیکی این درخت می ایستی و به قطور بودن تنه، ارتفاع و شاخ و برگها و میوه آن نظاره می کنی گویی عظمت خداوند را می بینی. این درخت چنان حس ژرف و شگفتی در آدمی به وجود می آورد که از زمان غافل شده و وقتی به خود می آیی می بینی که ساعت هاست محو تماشای این جاذبه شده ای. سبحان الله به این خلقت.

متاسفانه تاکنون هیچ نهاد و یا مسئولی برای تعیین قدمت دقیق این درخت اقدام ننموده و حتی برای برخی اهالی همین شهرستان هم ناشناخته باقی مانده است. در شماره ۵۵۰ هفته نامه شکوفه های زیتون که در تاریخ ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۴ به چاپ رسید به معرفی این درخت پرداختیم و خواستار بررسی قدمت دقیق این سرو از سوی مسئولان ذیربط شدیم اما پس از گذشت سالها همچنان مسئولین نسبت به این موضوع بی تفاوت هستند. شکوفه های زیتون بار دیگر سعی دارد تا با چاپ این گزارش مسئولین مربوطه را به رستنگاه این درخت کهنسال به جهت انجام تحقیقات اولیه برای تعیین مشخصات آن بکشاند تا شاید گوشه ای دیگر از منابع طبیعی و خدادادی فراموش شده سرزمین صلح و دوستی شناسایی و به همگان معرفی شود. نباید فراموش کنیم که از این نوع جاذبه ها در سطح شهرستان بی شمارند که متاسفانه در طول زمان هیچگاه مورد توجه قرار نگرفته اند و در سایه فراموشی قرار دارند. البته این نادیده گرفته شدن ها دردیست کهنه در دل مردمان این دیار. مردمان سرزمین شکوفه های زیتون درخواستی از مسئولین دارند که در واقع حق طبیعی آنهاست. می خواهند شهرستانشان به همگان معرفی گردد تا این گنج پنهان سر از خاک بیرون آورد. در ادامه به معرفی درخت زربین می پردازیم. با ما همراه باشید.

زربین از گونه سرو های همیشه سبز است که توانایی رشد و نمو در آب و هوای سرد را نیز داشته و نیاز به مراقبت ندارد. این سرو در نقاط مختلف شمال کشور از رودبار تا مرزن آباد و در جنوب مخلوط با درختان سروناز دیده می شود. شاخه های این درخت معمولاً به شکل افقی یا مایل قرار می گیرند. چوب درخت سرو زربین با ارزش بوده و به دلیل مقاومت آن در برابر پوسیدگی مصارف محلی و روستایی دارد. زربین درختی است کند رشد، که سالانه به طور میانگین ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر رشد ارتفاعی و دو تا چهار میلی متر رشد قطری دارد، سوزنی‌ برگ و همیشه‌ سبز، به ارتفاع ۳۰–۲۰ متر، مخروطی‌ شکل و دارای گل‌های مخروطی لیمویی رنگ که در اواسط بهار شکفته می‌شوند. زربین از قسمت‌های برگ، جوانه، گل آذین، پوست و میوه که از فندق درشت‌ تر است، تشکیل شده‌. پوست شاخه‌های جوان این درخت سبز تیره تا روشن و در یک ساله ‌ها قهوه‌ای روشن تا قرمز است، اما در چند ساله‌ها به رنگ قهوه‌ای تیره، صاف یا پولکدار می ‌باشد. همچنین پوست تنه درخت الیافدار و شیارهای آن به صورت شبکه ‌ای درهم رفته، چروکیده و عمیق است. «سرو زربین» در خاک عمیق گلدانی (باغچه‌ای)، آهکی و در آب و هوای معتدل مدیترانه‌ای رشد می‌کند. نیاز آبی کم تا متوسط دارد یعنی مقاوم به خشکی است. این درختان نسبت به هرس و قطع شاخه‌ های جوان و انتهایی حساسند. زربین درختی بردبار، کم نیاز، کاملاً روشنایی پسند و آهک دوست است. سابقاً، گونه ی سرو زربین را گاه به دو نوع تقسیم می‌کردند: زربین وحشی، همان‌گونه که پیشتر گفته شد، مخروطی با گسترش افقی دارد و شاخه‌های جانبی آن نیز افقی هستند و گونه دوم زربین راست بالا رونده که دارای نوکی تیز و شاخه ‌هایی به دور هم گرد آمده و خوشه‌ای و کم ‌و بیش موازی با تنه اصلی است. چوب سرو زربین، صمغی و معطر، مقاوم به رطوبت زیاد می‌باشد و دوام آن در برابر پوسیدگی، حمله حشرات و قارچ‌ها زیاد است، از این ‌رو کار کردن با چوبش آسان است. کیفیت بالای چوب این درخت باعث شده تا به عنوان بادشکن و پوشش حفاظتی در اطراف کشتزارها از آن استفاده شود. در قدیم چوب زربین برای تهیه آلات موسیقی بخصوص چنگ مورد استفاده قرار می‌گرفت. به علت دوام و استقامت، چوب زربین در کارهای هنری و نیز به علت خاصیت دفع حشرات، در ساخت قفسه ‌بندی کمد به کار می ‌رود. براساس تحقیقاتی که انجام شده ‌است برگ آن خاصیت دارویی دارد. این گونه ی درختی، کند رشد و مقاوم به شرایط سخت و بومی مناطق مدیترانه‌ای اروپا و سازگار با شرایط اقلیمی مشابه آن در آسیای جنوب غربی می‌باشد. زربین درختی دیر زیست با قدرت تحمل شرایط سخت، مقاوم و با ریشه عمیق و قوی بوده که آن را قادر می‌سازد تا در میان تخته سنگ‌ها و شیب‌های تند و پرتگاهی به راحتی رشد کند. زیستگاه‌های طبیعی این درخت در ایران استان های گیلان، گلستان و ایلام می باشد. به این گونه سروی، در گیلان «زربین»، علی‌آباد کتول «سر»، رامیان «سُوُر(Sowor)»، آمل «سورش» و شیراز «وهل واهل» گفته می‌شود و در عربی نام آن سرو المتوسط یا «شجرة الحیاة» است. به گفته کارشناسان، منشأ این درخت ممکن است ایران و افغانستان باشد اما فسیل‌ های یافت شده از آن مربوط به دوران سوم زمین ‌شناسی است و به گواهی آثار متعدد، چوب این درخت در گذشته به فراوانی مصرف می‌ شده اما بر اثر مداخلات انسانی، صدمات فراوانی دیده و رو به انقراض ‌است.

آخرين اخبار
پر بحث ترين
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
محل كد آمار