تاریخ انتشار: پنج شنبه ۷ آذر ۱۳۹۸ | ۱۳:۰۲ ب.ظ
قاسم رضایی کارشناس اقتصادی اجتماعی
توسعه گردشگری و کشاورزی تا التیام زخم صنعت
قاسم رضایی/بخش اول گردشگری   شکوفه های زیتون– برخی از صاحبنظران اقتصادی و اجتماعی همچون اقشاری از جامعه حداقل به خوبی شرایط اقتصادی نیمه دوم دهه ۱۳۸۰ را به یاد می آورند که پس از اجرای اولین مرحله سهمیه بندی سوخت و افزایش قیمت تمامی حامل های انرژی بدون در نظر گرفتن سهم تولید از […]

قاسم رضایی/بخش اول گردشگری

 

شکوفه های زیتون– برخی از صاحبنظران اقتصادی و اجتماعی همچون اقشاری از جامعه حداقل به خوبی شرایط اقتصادی نیمه دوم دهه ۱۳۸۰ را به یاد می آورند که پس از اجرای اولین مرحله سهمیه بندی سوخت و افزایش قیمت تمامی حامل های انرژی بدون در نظر گرفتن سهم تولید از خط اعتباری یارانه و شروع تحریم ها، زمینه ای برای بروز مشکلات در عرصه تولید و صنعت و کاهش تدریجی تولید و اشتغال شد و بسیاری از سرمایه گذاران چاره ای جز کم نور و حتی خاموش نمودن چراغ تولید نداشتند. که در آن مقطع کسی را یارای اذعان به تاثیر تحریم ها و یا سوء مدیریت نبود و گزینه« هیچکدام» مناسب ترین گزینه انتخابی بود. به هرحال با ادامه این روند و علیرغم تمام تلاش های صورت گرفته در مقاطع بعدی، شرایط به دلیل تشدید تحریم های ظالمانه و بعضاً عدم جدیت در کنترل این روند، وضعیت بهبود چندانی نیز پیدا نکرد بطوریکه بسیاری از شرکت ها تبدیل به کارگاه شدند که برای جانشین نشدن بانک ها (با افزایش سرسام آور سود و جرائم متعلقه)، بعنوان مالک واحدها در ازای دیون خود و متعاقب آن سایر بدهی ها، مدیران و سهامداران شرکت ها دست و پا زدند و تعدد این گونه واحدهای با مشکلات فراوان و عمیق، شرایط را برای فعال سازی مجدد سخت نمود. القصه نباید صنعت به عنوان یک فرد زخم خورده، به حال خود رها شود چرا که سالهای سال از قِبل همین صنعت، تولید و اشتغال نصیب مردم و خانواده ها شده است. با این وجود شرایط شهرستان بعنوان قطب دوم اقتصادی نیز متاثر از شرایط کلان کشور بوده و تا زمان بهبود شرایط، ضمن کمک به سرپا نگه داشتن و فعال شدن واحدهای تولیدی- صنعتی، بخش های دیگر اقتصادی همچون گردشگری و کشاورزی را برای بهره مند سازی جوانان و خانواده ها از این بخش ها با داشتن قابلیت های مختلف شهرستان بعنوان مسیر جایگزین پیش روی آنان قرار داد. که تشریح حوزه کشاورزی و صنعت در مطالب بعدی خواهد آمد. در این فرصت به موضوع توسعه گردشگری شهرستان پرداخته می شود.

گردشگری از دیرباز در ایران رونق داشته و قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم و خاورشناسان، وجود کاروانسراها و کارخانه های قدیمی و راه‌های ارتباطی گسترده دلیلی مجاز به این مدعاست در سال ۱۳۱۴ شمسی برای اولین بار در وزارت داخله کشور اداره به نام اداره جلب سیاحان خارجی تبلیغات تأسیس شد در سال‌های پس از آن نیز تغییرات متعددی در این حوزه وجود آمد و پس از آن نیز تحولات زیادی به لحاظ ساختار سازمانی و اداری در خصوص موضوع گردشگری و میراث فرهنگی و صنایع دستی شاهد بودیم. بر اساس آمارها معضل اشتغال در کشورهای در حال توسعه از طریق توسعه صنعت توریسم تا حد زیادی قابل حل است و این صنعت پس از صنعت نفت، خودروسازی در رده سوم صنایع جهان قرار گرفته است طبق آمارهای موجود سهم ایران از گردشگری جهان حدود ۰۸/۰درصد است.

ايران در بخش جاذبه هاي طبيعي و اكوتوريسم رتبه پنجم و در بخش جاذبه هاي تاريخي و باستاني رتبه دهم دنيا را دارد. بر اساس پيش بيني ها در پايان برنامه هفتم توسعه كه مصادف با پايان سند چشم انداز ۲۰ ساله كشور است، بايد ايران سالانه به ۲۰ ميليارد دلار درآمد ارزي در سال دست يابد. بر اساس آمار موجود حجم پولی که از طریق جهانگردان دنیا طی یک سال جابجا می شود حدود ۵/ ۲ برابر درآمد سالانه کشورهای عضو اوپک از محل فروش نفت می باشد. کشور ما از لحاظ طبیعی جزو پنج کشور نخست دنیا است. با نگاهی به دیگر کشورها می توان گفت که ایالات متحده آمریکا تنها کشوری است که شاید دارای تنوع اقلیمی گسترده تری نسبت به ایران باشد که آن هم به دلیل وسعت بیشتر نسبت به ایران است؛ اما هیچ کشور دیگری تنوع اقلیمی ایران را ندارد. همچنین ایران جزو ۱۰ کشور نخست از لحاظ توانایی های تاریخی و فرهنگی است. صنعت گردشگري امروزه در رديف صنعت هاي پر درآمد، پاك و كم هزينه دنيا قرار دارد و از هر ۱۵ نفر شاغل در سطح دنيا يك نفر در اين بخش فعال مي باشند. از طرفي صنعت گردشگري دنيا ابعاد متنوعي همچون توريسم الكترونيكي، اكوتوريسم، توريسم درماني، ورزشي، روستايي، فرهنگي و تاريخي يافته است. شناسايي نكردن بسياري از جاذبه هاي موجود باعث شده كه «بهشت گمشده» لقب ايران در صنعت گردشگري همچنان گمشده باقي بماند. كارشناسان جهانگردي از ايران به عنوان غول خفته اين صنعت نام مي برند. يكي ديگر از مواردي كه مي تواند به ما در جهت توسعه گردشگري ياري كند، فرهنگ سازي و آشنا كردن مردم در مواجهه با افراد خارجي است، به عنوان مثال در كشور چين در آستانه برگزاري المپيك ۲۰۰۸ پكن، در حال آموزش دادن لبخند و ايستادن داخل صف به مردم بودند. كاري ساده اما تأثيرگذار.

استان گیلان به عنوان یکی از استان های سرسبز شمالی هر سال شاهد حضور مسافران و گردشگران متعددی است که برای استفاده از آن جهت رسیدن به اهداف خود در سایر استان‌ها همچون اردبیل و مازندران و یا استفاده مستقیم از مواهب موجود، از مسیر شهرستان رودبار واردش می شوند اما شهرستان رودبار به عنوان پهناورترین شهرستان استان گیلان با قرار گرفتن در مجاورت استان‌های  قزوین و زنجان و نزدیکی به پایتخت با داشتن آب و هوای بسیار مناسب و چهار فصل امکان فعالیت گردشگری حداقل هشت ماه سال در مناطق سردسیر آن را ممکن می سازد چه میزان در صنعت گردشگری موفق بوده و توان بهره مندی و ماندگار نمودن گردشگران را در مناطق خود نیز داشته است.

پراکنش وجود آثار تاریخی ، طبیعی و مذهبی در نقاط مختلف شهرستان بسیار جالب است که امکان توسعه این بخش اقتصادی جهت برخورداری اهالی همه شهرها و بخشها از این پتانسیل ها وجود دارد.

گردشگری همانند شمشیر دولبه برای جامعه محلی عمل می کند

از آنجا که گردشگری و توسعه آن در مناطق مختلف مستلزم فراهم شدن بسترها و زمینه های اولیه همچون تامین زیرساخت ها و استقرار خدمات و امکانات رفاهی است و از طرفی حضور گردشگران در مناطق گردشگر پذیر نیز تبعات و پیامدهای مثبت و منفی خاص خود را دارد ، بنابراین بدون برنامه ریزی و هدف گذاری برای جلب  و افزایش هرچه بیشتر حضور گردشگران و عدم بهره گیری مناسب از حضور آنها از جنبه های مختلف نه تنها سود و منفعتی عاید ساکنین مناطق گردشگری نمی کند ، چه بسا زیان ها و آسیب ها و تهدیدات بسیار جدی به این مناطق و ساکنین آن نیز وارد خواهد نمود. با توجه به بررسی های صورت گرفته از آنجائیکه شهرها و روستاهای کوهستانی در دنیا و خصوصاً در کشورهای توسعه یافته بعنوان بهترین و پرجاذبه ترین مناطق گردشگری محسوب می شوند، بنابراین برخی از نتایج تحقیقات مورد اشاره قرار گرفته و پیشنهاداتی براساس مسائل موجود ، برای برون رفت از شرایط موجود و رسیدن به توسعه پایدار از مسیر صنعت گردشگری و به تبع آن توسعه در زمینه اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و.. شهرستان بیان می گردد.

گردشگری همانند شمشیر دولبه برای جامعه محلی عمل می کند. هم می تواند منافعی بوجود بیاورد و هم هزینه هایی تحمیل کند.با توجه به شرایط و رویکردهای جدید در مورد توسعه گردشگری ،کشور ما و هریک از مناطق مختلف از جمله شهرستان کوهستانی و گردشگر پذیر رودبار، هم می تواند بصورت روز افزون شاهد حضور پرتعداد گردشگران باشد. از طرفی پژوهشگران به ارتباط بین توریسم و افزایش جرم و جنایت در مناطق گردشگری اندیشیده و در این زمینه تحقیقاتی را انجام داده اند.در این خصوص براساس تحقیقات و بررسی های صورت گرفته و نتایج حاصله ، با برنامه ریزی بهتر و همه جانبه و شناسایی الگوهای هنجاری جامعه محلی و منطقه گردشگری، می توان رعایت الگوها و هنجارهای جامعه محلی و منطقه گردشگری را در میان گردشگران تحکیم نمود.

باذکر موارد مذکور برخی پیشنهادات در حوزه های مختلف برای پیگیری و اجرا در سطح شهرستان ضروری به نظر می رسد:

الف:عمرانی و خدماتی:

-ایجاد پارکینگ عمومی و خصوصی برای مسافران و گردشگران در سطح شهر (با تاکید بر حفظ امانت و اطمینان مسافرین)

-جلوگیری از راه بندان و آلودگی زیست محیطی و گرد و خاک با تردد غیر ضروری و ایجاد فرهنگ سازی برای عدم ورود خودروها در مناطق جنگلی.

-نصب تابلوی راهنمای گردشگری و مسیرهای دسترسی منطقه و محل استقرار امکانات رفاهی و اقامتی سطح شهر.

-نصب علائم راهنمایی و رانندگی و هشدار دهنده در مکان های مناسب (اعم از چراغ راهنما و سرعت کاه و..)

-نظارت دستگاه های متولی امر همچون شهرداری، بخشداری، بنیاد مسکن و…) بر نحوه و کیفیت ساخت و سازها و جلوگیری از رشد بی رویه و خارج از محدوده و یا پراکنده ساخت و سازها.

-تقویت و افزایش امکانات بهداشتی و درمانی به تناسب حجم جمعیت ساکن و مسافرین و گردشگران(شامل جمعیت ثابت و شناور)

-رعایت کسبه و اصناف و نظارت و کنترل  دستگاههای متولی بر عرضه کالاها و خدمات به مسافرین

– ترغیب شهروندان از سوی دستگاههای متولی(همچون میراث فرهنگی ، بنیاد مسکن و..) با اعطای مجوزات و تسهیلات مناسب در مورد ایجاد و توسعه اماکن اقامتی.

-نصب تابلو تحت عنوان منشور شهروندی و گردشگری در مکانهای مناسب حاوی نکات اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی و احترام و رعایت حقوق دیگران.

-ترمیم و بهسازی راههای دسترسی در سطح شهر اعم از کوچه و خیابانها و راههای منتهی به مکان های تفرجگاهی و گردشگری.

-ایجاد فضای مناسب مبلمان شهری .

-ایجاد پارکهای تفریحی و در صورت امکان سرمایه گذاری در مورد ایجاد شهربازی و..

-زیبا سازی و مناسب سازی واحدهای غذاخوری و رستورانهای شهر برای جذب هرچه بیشتر گردشگر و مسافر و عرضه غذاهای محلی و باکیفیت.

-استقرار واحد امداد جاده ای در مناطق پرتردد و حادثه خیز.

-احداث سرویس های بهداشتی عمومی در مکانهای مناسب.

-نصب سطل های زباله در مناطق مختلف مناطق گردشگری .

-استقرار نمایشگاه های سیار عرضه کتاب، صنایع دستی و…

ب: فرهنگی و اجتماعی:

-برگزاری نشست‌های تخصصی فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاری حوزه گردشگری

-راه اندازی دفاتر راهنما و خدمات گردشگری در مناطق ورودی شهرستان، شهرها و بخشها

-تمرکز زدایی و عدم هدایت متقاضیان اخذ مجوز گردشگری به شهرستان‌های دیگر همچون انزلی و تسهیل در صدور مجوز و ساماندهی مراکز اقامتی گردشگری

-معرفی اقامتگاهها و اماکن گردشگری در قالب اپلیکیشن و نرم افزارهای مختلف

-هماهنگی مدیران اماکن اقامتی گردشگری با میراث فرهنگی و نیروی انتظامی در صورت ورود گردشگر خارجی به منظور امنیت خاطر متقابل

-نهادینه کردن  فرهنگ زیباسازی محیط زندگی با پرورش گل و گیاهان زینتی و ترویج گسترش آنها در بین شهروندان .

-معرفی و تقویت بُعد زیارتی امامزادگان و بقاع متبرکه و توسعه و ترمیم صحن و سرای آنها برای جذب توریسم زیارتی.

-هماهنگی و برگزاری جشنواره های خاص بصورت سالانه و یا فصلی تحت عناوین مختلف همچون همایش پیاده روی خانوادگی ، بازی های بومی و محلی

-فعال تر شدن گروههای مردم نهاد(NGO) با هدف جلب مشارکت شهروندان در توسعه و آبادانی و حفظ محیط زیست و افزایش سطح خدمات رسانی.

-عدم تعجیل در فروش عرصه و اعیانات و اراضی و تاسیسات توسط شهروندان و ساکنین به مسافرین و گردشگران و رقابت منفی در این زمینه.

-مسئولیت پذیری و وظیفه شناسی شهروندان بویژه مالکین واحدهای اقامتی در قبال مسافرین و میهمانان و معرفی فرهنگ غنی و بالای شهروندان.

-تهیه فیلم های مستند مناسب با مضمون معرفی جاذبه های تاریخی، فرهنگی، طبیعی و گردشگری شهرستان.

-ایجاد و تقویت حس مشارکت شهروندان در رفع مشکلات منطقه و همکاری با مسئولین محلی و منطقه ای.

-توسعه گردشگری ورزشی ، اجرا و استمرار تورهای رفتینگ در رودخانه سفیدرود ، توسعه ورزشهای هوایی ، کوهنوردی ، دیواره نوردی و صخره نوردی ، اجرای تورهای دوچرخه سورای و  برگزاری مسابقات دوهای استقامت.

ج: اقتصادی:

-توسعه واحدهای اقامتی و گردشگری سنتی همچون واحدهای  بوم گردی

– برگزاری دوره های آموزشی بازاریابی گردشگری و نحوه گسترش کسب و کار در فضای حقیقی و مجازی و شبکه های اجتماعی

با این تفکر و رویکرد که هرچقدر هم که تولید کنیم مشتری بیشتری خواهیم داشت و دیگران را هم تشویق به تولید کنیم و محصول تولیدی بصورت تولید انبوه باید تبدیل به برند تجاری(محصول معتبر و شناخته شده) شود.

-استفاده کامل از قابلیت های هر منطقه در حوزه کشاورزی (شامل :زراعت ، باغبانی ،کشت محصولات دارای ارزش اقتصادی  و سودده و کم هزینه و پرفروش ضمن ایجاد واحدهای بسته بندی و صنایع تبدیلی.

-استفاده مناسب و بهینه از آب برای آبیاری و ساماندهی در این زمینه با همکاری دستگاههای متولی(آبیاری و جهادکشاورزی) با توجه به محدودیت منابع آبی.

-پیگیری و اقدام شهروندان در ایجاد اماکن اقامتی مناسب برای اجاره به مسافرین و گردشگران حتی الامکان با اخذ مجوز از دستگاههای متولی به جهت جلوگیری از مشکلات احتمالی.

-ایجاد زمینه یادگیری و آموزش ساکنین بویژه بانوان در زمینه تولید صنایع دستی مختلف همچون قالی بافی، حصیر و سبد بافی و.. برای عرضه به مسافرین و گردشگران.

-ایجاد بازارچه محلی در جوار مناطق حضور گردشگران در فصول و مناسبتهای مختلف.

د:امنیت:

-تقویت امکانات و تجهیزات و نیروی مورد نیاز واحد انتظامی در منطقه به تناسب حضور مسافرین و گردشگران برای حفظ نظم و امنیت ساکنین و مسافرین.

-برگزاری جلسات انتظام بخشی و ساماندهی ورود مسافرین در سطح شهرها و بخشها و مکان های اقامتی و یا هنگام ورود به محدوده های گردشگری و دادن هشدارهای لازم همچون عدم ورود به مناطق نا آشنا و جنگلی بویژه در ساعات پایانی شب.

-همکاری شهروندان با گردشگران و مسافرین و راهنمایی صحیح در زمان حضور آنان در مناطق دوردست و جنگلی.

-پیش بینی حوادث طبیعی و غیرطبیعی همچون بروز سیل ، زلزله، آتش سوزی، تصادفات و… و آمادگی دستگاههای امدادی و خدماتی و همکاری شهروندان و مسافرین در این خصوص.

-برخورد با مزاحمین و هتک حرمت کنندگان به نوامیس مردم در درجه اول با تقبیح رفتار عوامل آن از سوی شهروندان.

 

آخرين اخبار
پر بحث ترين
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
تابناك وب
محل كد آمار